Toplumda "yaramaz", "tembel" ya da "disiplinsiz" olarak etiketlenen pek çok çocuk ve yetişkinin aslında Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile mücadele ettiği bilimsel verilerle bir kez daha vurgulandı. Uzmanlar, DEHB’nin bir irade sorunu değil, beynin yönetici işlevlerini etkileyen nörogelişimsel bir bozukluk olduğunun altını çiziyor.
"Zeki Ama Çalışmıyor" Önyargısı Kırılmalı
Auto Train Brain CEO’su Dr. Günet Eroğlu, DEHB’li bireylerin en çok "İsterse yapar" veya "Çok zeki ama çalışmıyor" gibi kalıplaşmış cümlelerle haksızlığa uğradığını belirtiyor. Eroğlu’na göre DEHB bir zeka sorunu değil; beynin "başla", "dur" ve "sıraya koy" komutlarını veren mekanizmasının farklı çalışması durumudur. Hatta bu bireyler, ilgi duydukları alanlarda ortalamanın çok üzerinde bir odaklanma becerisi (hiper-odaklanma) sergileyebiliyorlar.
Tedavi Edilmezse Riskler Büyüyor
Konunun sadece okul başarısıyla sınırlı olmadığını gösteren çarpıcı araştırmalar mevcut. The Lancet'te yayımlanan verilere göre, tedavi edilmeyen DEHB; ilerleyen yaşlarda şu riskleri artırıyor:
-
Trafik kazaları ve fiziksel yaralanmalar,
-
Madde bağımlılığı eğilimi,
-
Finansal yönetim sorunları ve sosyal ilişki kopmaları.
Ancak erken müdahale ve doğru yönetimle bu riskler dramatik şekilde düşürülebiliyor.
Teknolojik Çözüm: Nöro Geri Bildirim (Neurofeedback)
Geleneksel yöntemlerin yanı sıra, özellikle Avrupa’da (Almanya, İsviçre, Hollanda) yaygın olarak kullanılan "nöro geri bildirim" yöntemi DEHB yönetiminde yeni bir sayfa açıyor.
-
Nasıl Çalışıyor? Beynin elektriksel aktivitesi (EEG) gerçek zamanlı ölçülüyor ve kişiye oyunlar/animasyonlar üzerinden geri bildirim veriliyor.
-
Beyin Kendi Kendini Düzenliyor: Yapay zeka destekli bu sistemler sayesinde beyin, dikkatle ilgili dalgaları güçlendirmeyi ödül mekanizmasıyla öğreniyor. Kişiselleştirilmiş bu eğitimler artık istenilen yerden mobil olarak uygulanabiliyor.
|
