Dijital Devrim Sözü Verenler, Eskart’ı Boyayıp "Yenilik" Diye Sundu!
ATM, POS ve Fatura Ödeme Nerede? 2026 Vizyonu Sadece "Görsel Sanatlardan" mı İbaret?
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin seçim meydanlarında ve broşürlerinde ballandıra ballandıra anlattığı "EskartPlus" projesi, görünen o ki belediyenin tozlu raflarında unutulmuş. Şehri "akıllı kent" yapma sözüyle yola çıkanlar, 2026 yılına girerken karşımıza sadece "renkli kartlar" ile çıktı. Vatandaşın hayatını kolaylaştıracak teknolojik altyapı beklerken, belediye sadece kartın üzerindeki deseni değiştirmeyi "büyük görsel dönüşüm" olarak pazarlıyor.
Hani Nerede O "Plus" Özellikler?
Hatırlayalım; seçim broşürlerinde vaat edilen EskartPlus, sadece bir ulaşım kartı değil, bir "Şehir Kartı" olacaktı. İşte o fos çıkan vaatlerin listesi:
-
POS Alışverişi: "Cebinde nakit yoksa Eskart’ın var" denecekti, ama kart hala sadece tramvay turnikesinde geçiyor.
-
Fatura Ödeme: Vatandaş belediyeye gitmeden faturalarını bu kartla ödeyecekti; oysa bugün su faturalarını ödemek için hala kuyruklara mahkûmuz.
-
Su Sayaçlarına Temassız Yükleme: Özellikle kartlı sayaç kullananlar için büyük bir kolaylık olacaktı. Su fiyatlarının konutlarda $41,67 ext{ ₺}$, iş yerlerinde $77,91 ext{ ₺}$ olduğu bir dönemde, bari yükleme kolaylığı gelseydi; o da gelmedi!
-
ATM’den Para Çekme: Cüzdandaki banka kartı gibi işlev görecekti; ancak yeni kartlar sadece "anı niteliği" taşımaktan öteye gidemedi.
"Sevgiyle, Emekle" Ama Hizmetsiz!
Belediyenin "2026 Eskişehir Yılı" temalı yeni kartlar için kullandığı "Sevgiyle, emekle, özenle" sloganı, vaatlerin boş çıkmasıyla trajik bir hal alıyor. Yaklaşık 20 yıl sonra gelen bu "yenilik", teknolojik bir sıçrama değil, sadece bir grafik tasarım çalışmasıdır. Vatandaşın beklediği; kartın renginin değişmesi değil, o kartın markette, ATM'de ve su sayacında işe yaramasıydı.
Vatandaş Soruyor: "Kredi kartı gibi kullanacağımız, her işimizi görecek kart nerede? Biz tasarımcı değiliz, kullanıcıyız. Kartın rengi güzel olsa ne olur, içi boş olduktan sonra?"
"Ben Yaptım Oldu" Belediyeciliğinin Yeni Rengi
Ayşe Ünlüce yönetiminin, selefinden devraldığı "vizyon yerine imaj" geleneği tam gaz devam ediyor. Belediyenin kendi bülteninde "Vatandaş memnun" başlıkları atılsa da, cebindeki kartın hala "sadece bir ulaşım kartı" olduğunu gören Eskişehirli, kendisine verilen EskartPlus sözünün hesabını sormaya devam edecek gibi görünüyor.
Renk Var, Fonksiyon Yok: Şehir Kartı Karşılaştırması
Aşağıdaki tablo, Eskişehir’in 2026 model "renkli" kartı ile İstanbul ve Ankara’nın yıllardır kullandığı sistemlerin arasındaki uçurumu gösteriyor:
| Özellik |
İstanbulkart (İstanbul) |
Başkentkart (Ankara) |
Eskart 2026 (Eskişehir) |
| Ödeme Altyapısı |
Visa/Mastercard/Troy (Finansal Kart) |
Visa Tabanlı (Banka Kartı) |
Sadece Kapalı Devre Ulaşım |
| Market/Mağaza POS |
✅ Tüm marketlerde geçerli |
✅ Dünyanın her yerinde geçerli |
❌ Geçersiz (Sadece otobüs/tramvay) |
| ATM'den Para Çekme |
✅ Tüm ATM'lerden |
✅ Tüm ATM'lerden |
❌ İmkânsız |
| Su/Gaz Sayacı Yükleme |
✅ Mobil/NFC üzerinden anında |
✅ Başkent Mobilden/Kiosktan |
❌ Fiziksel büfe/nokta zorunlu |
| Sosyal Yardımlar |
✅ Karta nakit olarak yüklenir |
✅ Karta nakit olarak yüklenir |
❌ Gıda kolisi/Fiziksel yardım |
| Görsel Tasarım |
Klasik / Tematik |
Sade / Fonksiyonel |
✅ Rengârenk (Tek Teselli) |
🧐 Eskişehir’in "Plus"ı Nerede Kaldı?
Seçim broşürlerinde basılan o "EskartPlus" vaadi, aslında yukarıdaki tabloda İstanbul ve Ankara'nın sahip olduğu standartlara ulaşma sözüydü. Ancak gelinen noktada durum şu:
-
Teknolojik İllüzyon: Kartın çip altyapısını bir ödeme sistemine (Mastercard/Troy vb.) entegre etmek yerine, sadece üzerine "2026" temalı bir grafik basmak, belediyecilikte "teknolojik devrim" değil, "reklam çalışması"dır.
-
Su Sayacı Çilesi: Eskişehir gibi suyun bu kadar pahalı olduğu ve kartlı sayaç kullanımının yaygın olduğu bir şehirde; vatandaşın telefonundaki NFC ile kartına su yükleyememesi, 2026 vizyonuyla tamamen çelişiyor. Ankara ve İstanbul bunu yıllar önce çözdü.
-
Esnafın Dışlanması: EskartPlus eğer POS cihazlarında geçseydi, yerel esnaf da bu ekosistemden faydalanacaktı. Şimdi ise "26'sında indirim" çağrısı yapan belediye, kendi kartını esnafın dükkanına sokacak teknolojik adımı atmıyor.
Özetle;
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, vagonu boyayıp "yeni hızlı tren yaptık" demeye benzer bir hamle yaptı. Vatandaşın cebindeki kart artık daha renkli olabilir, ama o kartın içindeki teknoloji hala 20 yıl öncesinin "bas-geç" seviyesinde.
|
