Anadolu Üniversitesi, küresel siyasetin en sıcak başlıklarından birini masaya yatırarak akademik bir fırtına kopardı. ANASAM tarafından düzenlenen ve Prof. Dr. Murat Çemrek’in konuk olduğu seminerde, ABD hegemonyasının (Pax Americana) geleceği ve dünya düzenindeki büyük kırılmalar çarpıcı metaforlarla ele alındı.
Anadolu Üniversitesi’nde Küresel Analiz: "Pax Americana" Yolun Sonunda mı?
Anadolu Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi (ANASAM), dünyanın gözünü diktiği "yeni küresel düzen" tartışmalarına ev sahipliği yaptı. Rektör Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel ve çok sayıda akademisyenin katıldığı seminerde Prof. Dr. Murat Çemrek, ABD hegemonyasını feminist teori üzerinden "Kocamdır, döver de sever de" örneğiyle açıklayarak, küresel rıza sistemindeki çatlaklara dikkat çekti.
Anadolu Üniversitesi’nde düzenlenen “Pax Americana: Yolun ve Teorinin Sonu mu?” başlıklı seminerde, ABD’nin küresel liderliğinin yaşadığı sarsıntılar politik ekonomi perspektifiyle değerlendirildi. Prof. Dr. Murat Çemrek, küresel sistemde rızanın artık satın alınamadığını ve otoriter rejimlerin yükselişiyle birlikte "Amerikan Rüyası"nın yerini alternatif modellere bıraktığını vurguladı.
Rektör Adıgüzel: "Dünya Siyaseti Cebimizi Doğrudan Etkiliyor"
Seminerin açılışında konuşan Rektör Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, küresel olayların yerel etkilerine dikkat çekti. "Bizi ilgilendirmiyor" deme lüksünün bittiğini belirten Adıgüzel, ABD’li liderlerin açıklamalarının akaryakıttan kahveye kadar her kalemde fiyatlara yansıdığını ifade ederek, üniversitelerin bu süreci bilimsel olarak değerlendirme sorumluluğuna vurgu yaptı.
Hegemonya Analizi: "Döver de Sever de" Dönemi Bitiyor mu?
Prof. Dr. Murat Çemrek, uluslararası ilişkilerdeki "hegemonya" kavramını dikkat çekici bir benzetmeyle açıkladı. Robert Cox’un teorisine atıf yapan Çemrek, hegemonya halini feminist teori üzerinden şu şekilde özetledi:
"Kocamdır, döver de sever de... Tam hegemonya hali budur. Kimseyi dövmenize gerek yoktur, size bu güç atfedilir ve ağzımızın tadı bozulmasın diye itiraz edilmez. Hegemonya böyle bir 'rıza' üretme halidir. Ancak bugün bu rıza artık üretilemiyor."
Sert Güç Nokta Atışı Yapıyor Ama...
Çemrek, ABD’nin askeri ve dijital gücünün (Sert Güç) hâlâ zirvede olduğunu ancak "Yumuşak Güç" alanında büyük bir çöküş yaşandığını belirtti. Dünya genelindeki 1100 askeri üsse ve dijital kontrole rağmen, insanların artık "Amerikan Rüyası"na yönelmediğini, yeni güç dengelerinin (petro-doların sarsılması gibi) ortaya çıktığını ifade etti.
"Hukuk Gücü Takip Eder"
Uluslararası örgütlerin ve hukukun tarafsızlığına yönelik bir soruya yanıt veren Çemrek, acı bir gerçeği dile getirdi: "Uluslararası hukuk çoğu zaman siyaseti değil, siyaset hukuku şekillendirir. Normlar, güç dengeleri doğrultusunda oluşur."
Kırılma Başladı Ama Süreç Tamamlanmadı
Seminerin sonunda, küresel sistemde "kötü zamanlardan" geçildiğini ve canavarlık alametlerinin ortada olduğunu belirten Çemrek, mevcut kırılmanın yeni bir düzenin habercisi olduğunu ancak geçiş sürecinin henüz tamamlanmadığını söyleyerek konuşmasını noktaladı. |
