Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, Hantavirüsün insandan insana yayılımının son derece sınırlı olduğunu belirterek, "Geniş çaplı bir pandemi beklemiyoruz" dedi. Virüsün esas olarak kemirgenler aracılığıyla bulaştığını hatırlatan uzman, özellikle çiftçi ve orman işçilerini uyardı.
Yeditepe Üniversitesi Hastaneleri uzmanlarından Prof. Dr. Meral Sönmezoğlu, Hantavirüslerin yeni keşfedilen bir tehdit olmadığını, 1950’li yıllardaki Kore Savaşı’ndan bu yana tıp dünyası tarafından bilindiğini ifade etti.
Kemirgenlerden Solunum Yoluyla Bulaşıyor
Virüsün yayılma süreci, sanılanın aksine doğrudan temasla değil, daha çok dolaylı yollarla gerçekleşiyor:
-
Bulaş Kaynağı: Enfekte kemirgenlerin (fare, sıçan vb.) idrar, dışkı veya tükürüğü.
-
Bulaş Yolu: Bu atıkların kuruyup havaya karışması sonucu toz partiküllerinin solunması.
-
Riskli Alanlar: Kapalı ve yetersiz havalandırılan depolar, ahırlar, ormanlık alanlar ve çiftlikler.
İki Farklı Klinik Tablo: Akciğer ve Böbrek Tutulumu
Virüsün görüldüğü coğrafyaya göre hastalık iki farklı şekilde seyrediyor:
-
Amerika Kıtası (HCPS): Akciğer tutulumu ön plandadır. Ani nefes darlığı ve akciğer ödemi görülür; ölüm oranı %20-%50 gibi yüksek seviyelerdedir.
-
Avrupa ve Asya (HFRS): Böbrek tutulumu karakteristiktir. Kanama eğilimi ve böbrek yetmezliği görülür. Türkiye'deki vakalar genellikle bu gruptadır ve ölüm oranı daha düşüktür (%1-%15).
Belirtiler ve Tanı Süreci
Virüse maruz kaldıktan sonra belirtilerin ortaya çıkması 1 ila 8 hafta sürebilir.
-
Erken Belirtiler: Yüksek ateş, şiddetli baş ve kas ağrısı, bulantı-kusma.
-
İleri Safha: Öksürük, nefes darlığı veya böbrek fonksiyonlarında bozulma.
-
Tanı: Hastanın kemirgen temas öyküsü sorgulanarak serolojik testler (antikor tespiti) ve PCR yöntemleri kullanılır.
Türkiye'deki Durum ve Korunma Yolları
Türkiye'de 2009'dan bu yana yıllık vaka sayıları 4 ile 58 arasında seyrediyor. Prof. Dr. Sönmezoğlu, virüs için onaylanmış bir aşı veya özel bir antiviral tedavi bulunmadığını, bu nedenle korunmanın hayati olduğunu belirtti:
Nasıl Korunmalı?
-
Yaşam alanlarına kemirgen girişi engellenmeli ve gıdalar kapalı tutulmalıdır.
-
Uzun süre kapalı kalmış alanlar (depo, kiler vb.) temizlenirken toz kalkmaması için ortam önce nemlendirilmelidir.
-
Temizlik sırasında maske ve eldiven kullanılmalı, el hijyenine azami dikkat gösterilmelidir.
Uzmanlar, virüsün bir "Andes" türü hariç insandan insana bulaşmadığını, bu nedenle koronavirüs benzeri bir küresel salgın riskinin bulunmadığını altını çizerek hatırlatıyor. |
