Kene Isırmasında Asla Yapmamanız Gerekenler: Doğru Müdahale Nasıl Olmalı?
Kene Isırığında Erken Müdahale Hayat Kurtarıyor: KKKA’ya Karşı 5 Altın Kural
Yaz aylarında açık havada geçirilen sürenin artmasıyla birlikte Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarında artış yaşanıyor. Uzmanlar, kene tutunmasında yapılacak doğru ve erken müdahalenin hayati riskleri önlemede en önemli silah olduğunu vurguluyor.
Özellikle nisan ile ekim ayları arasında aktif olan ve haziran-temmuz döneminde zirve noktaya ulaşan kene kaynaklı KKKA hastalığı, doğru adımlar atılmadığında ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, kene ısırması durumunda yapılması gerekenleri ve hastalıktan korunma yollarını anlattı.
Kimler Büyük Risk Altında?
KKKA virüsü, ağırlıklı olarak ülkemizde İç Anadolu’nun kuzeyi, Orta Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzey kesimlerinde (Tokat, Sivas, Yozgat, Çorum vb.) görülüyor. Virüs esas olarak "hyalomma marginatum" türü kenelerin ısırmasıyla ya da bu kenelerin çıplak elle ezilmesiyle bulaşıyor.
-
Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar,
-
Veteriner hekimler, kasaplar ve mezbaha çalışanları,
-
Sağlık çalışanları,
-
Riskli bölgelere seyahat eden veya piknik/kamp yapanlar en büyük risk gruplarını oluşturuyor.
Belirtiler Aniden Başlıyor: Bu Semptomlara Dikkat!
Kene tutunmasının ardından virüsün kuluçka süresi genellikle 1 ila 5 gün arasında değişiyor. Hastalığın ilk evresinde görülen ani belirtiler şunlardır:
-
Yüksek ateş ve şiddetli halsizlik,
-
Baş, boyun ve kas ağrıları,
-
Bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal.
İlerleyen ve ağırlaşan vakalarda diş eti, burun, mide-bağırsak ve idrar yollarında dikey kanamalar baş gösteriyor. Etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilacı olmayan bu hastalıkta, erken dönemde başlanan destek tedavisi hayat kurtarıyor.
KKKA’dan Korunmak İçin 5 Pratik Adım
Dr. Öğr. Üyesi Saliha Ayan, doğaya çıkarken ve kene ile karşılaşıldığında hayat kurtaracak 5 temel adımı şu şekilde sıralıyor:
-
Kıyafet Seçimi: Piknik, bahçe ve orman gibi riskli alanlara giderken uzun kollu, paçaları kapalı ve kenelerin kolay fark edilmesi için açık renkli kıyafetleri tercih edin.
-
Vücut Kontrolü: Riskli bölgelerden eve dönüldüğünde saç dipleri, koltuk altı ve kulak arkası dahil tüm vücudu kene yönünden titizlikle kontrol edin.
-
Çıplak Elle Dokunmayın: Vücutta kene fark edildiğinde asla çıplak elle dokunmayın, üzerine alkol/kolonya dökmeyin ve kesinlikle sıkıp ezmeyin.
-
Hızlı ve Doğru Çıkarma: Vakit kaybetmeden ince uçlu bir cımbız veya uygun bir aparat yardımıyla keneyi deriye en yakın noktadan dikey ve tek bir hamlede çıkarın.
-
Sağlık Kuruluşuna Başvurun: Eğer keneyi kendi başınıza çıkaramıyorsanız veya işlemden emin değilseniz hiç vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna gidin.
10 Günlük Takip Süreci Çok Önemli: Kene vücuttan çıkarıldıktan sonraki ilk 10 gün boyunca kendinizi ateş, halsizlik, kas ağrısı, bulantı ve kusma gibi belirtiler yönünden gözlemleyin. Bu şikayetlerden biri dahi ortaya çıkarsa acilen bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurun. Küresel olarak rüştünü ispatlamış yaygın bir KKKA aşısı henüz bulunmadığından, en etkili gücümüz bireysel korunma ve erken farkındalıktır.
|
